Gegradeerde kaarten (slabs) bewaren: krassen, koffers en wat er mis kan gaan

Wie een kaart laat graden, betaalt al snel tientallen euro's om hem in een verzegelde houder te krijgen. Dan voelt het alsof hij voorgoed veilig is. Dat is maar half waar. De kaart is veilig, de houder niet. En een gekraste of gebarsten slab is minder waard dan een gave, ook al is de kaart binnenin precies dezelfde.

Deze gids gaat over alles wat er na het graden komt: wat een slab wel en niet beschermt, hoe je krassen voorkomt, hoe je slabs opbergt en vervoert, en wat je regelt voor als het toch misgaat.

Een slab is een harde kunststof houder waarin de grader de kaart samen met een label verzegelt. Bij PSA gebeurt dat met een sonische las: de twee helften van de houder worden met geluidsgolven aan elkaar gesmolten. Volgens PSA maakt dat de houder tamper-evident: je kunt zien als iemand hem heeft opengemaakt. PSA zegt er zelf bij dat dat niet hetzelfde is als onbreekbaar.

Wat de slab doet: de kaart kan niet meer buigen, er komen geen vingers, stof of vocht direct bij, en het cijfer zit vast aan de kaart.

Wat de slab niet doet: zichzelf beschermen. Het plastic krast, en bij een val op een harde vloer kan het barsten of kan de las loslaten. De kaart binnenin is dan vaak nog gaaf, maar een beschadigde slab verkoopt slechter, en een slab met een gebroken las roept bij een koper direct de vraag op of er met de kaart is geknoeid.

En licht? Ga er niet van uit dat een slab de kaart tegen zonlicht beschermt. De kaart zit achter helder plastic, en verbleken gaat daar net zo goed door. Voor slabs gelden dus dezelfde regels voor de plek als voor losse kaarten: zie Pokemon-kaarten bewaren.

Bijna alle schade aan slabs komt van slabs die tegen elkaar of tegen iets anders schuiven. Een stapel slabs op een bureau, een handvol slabs in een rugzak, een slab die over tafel wordt geschoven bij een ruil. Een korreltje stof of zand tussen twee slabs werkt als schuurpapier.

De oplossing is simpel: laat slabs elkaar niet raken. Dat kan op twee manieren. Je bewaart ze in een doos of koffer met vakken, zodat elke slab apart staat, of je doet om elke slab een slab protector, een hoes die de krassen opvangt in plaats van de slab zelf. Bij een grote collectie doen veel verzamelaars allebei.

Slabs berg je het liefst rechtop op, naast elkaar zoals boeken in een kast. Zo ligt er geen gewicht op en kun je ze er een voor een uithalen zonder dat de rest meeschuift.

Let op de maat. PSA, CGC en Beckett (BGS) gebruiken elk een eigen formaat slab, en Beckett-slabs zijn merkbaar dikker dan die van PSA. Een doos of koffer die voor PSA is gemaakt, past niet altijd goed bij een slab van een andere grader. Te ruim betekent dat de slabs schuiven, te krap betekent dat je moet duwen.

Voor de meeste verzamelaars is een combinatie het praktischst: het grootste deel rechtop in dozen of boxen in een kast, de mooiste slabs in een display, en een koffer voor wanneer je slabs mee de deur uit neemt.

Wie een kluis gebruikt: een afgesloten kluis kan van binnen vochtig worden, juist omdat er geen lucht doorheen gaat. Een zakje silicagel erin en af en toe kijken is genoeg.

Een slab is het kwetsbaarst als hij de deur uit gaat. Neem slabs nooit los mee in een tas of jaszak. Een koffer of doos met vakken voorkomt dat ze tegen elkaar of tegen sleutels schuiven, en vangt een val op.

Op een beurs komen veel slabs uit de koffer om te laten zien. Leg ze dan op een zachte ondergrond en niet op een tafel waar ze overheen worden geschoven.

Verstuur je een slab, verpak hem dan zo dat hij in de doos niet kan bewegen: een slab protector of noppenfolie eromheen, de slab tussen twee stukken stevig karton, en vulmateriaal rondom. Wat er komt kijken bij verzenden en verkopen, staat in Pokemon-kaarten verkopen.

Bij een collectie slabs is een lijst geen overbodige luxe. Noteer per slab de kaart, de grader, het cijfer en het certificaatnummer, en maak een foto van voor- en achterkant. Met het certificaatnummer kun je de slab later altijd terugvinden in de database van de grader, en bij diefstal of schade heb je bewijs van wat je had. Hoe je zo'n overzicht bijhoudt, staat in je portfolio bijhouden.

Kijk ook eens naar je inboedelverzekering. Polissen gaan verschillend om met verzamelingen: sommige hebben een maximum voor kostbaarheden of verzamelingen, andere dekken ze alleen als je ze apart opgeeft. Bij een collectie van een paar duizend euro of meer is het de moeite waard om dat na te vragen voordat er iets gebeurt.

Bij het bewaren hoort ook af en toe kijken. Een PSA-slab hoort stevig en vrijwel onbuigzaam te zijn. Volgens PSA is een houder die licht meegeeft, of matte, troebele randen langs de las vertoont, een teken dat de las is verbroken. Bij een slab die je net hebt gekocht is dat een reden om op te letten.

Hoe je nep-slabs en geknoeide slabs herkent, staat in grading-fouten en scams. Is een slab van jezelf beschadigd geraakt, dan bieden graders als PSA een dienst om de kaart opnieuw in te kapselen.